Шуңа күрә дөнья илләре энергияне саклау һәм чыгаруларны киметү, шулай ук Җир мохитен торгызу өчен төрле техник юлларны сынап карадылар.
Катламнан катламга басым астында, зур энергия кулланучылар буларак, канализация корылмалары табигый рәвештә үзгәрешләргә дучар була:
Мәсәлән, пычраткыч матдәләрне киметү функциясен көчәйтү һәм азот һәм фосфорны чиктән тыш чыгару белән шөгыльләнү;
Мәсәлән, энергия белән тәэмин итү дәрәҗәсен яхшырту, стандарт яңарту һәм үзгәртеп коруны башкару, шул рәвешле түбән углеродлы канализация суларын чистартуга ирешү;
Мәсәлән, калдыкларны эшкәртү процессында ресурсларны торгызуга игътибар бирергә кирәк, бу аларны кабат эшкәртүгә ирешү өчен кирәк.
Шулай итеп, бар:
2003 елда Сингапурда дөньяда беренче NeWater кабат кулланыла торган су заводы төзелде, һәм канализация суларын кабат куллану эчәр су стандартларына җитте;
2005 елда Австриянең Штрасс канализация чистарту корылмасы дөньяда беренче тапкыр энергия белән үз-үзен тәэмин итүгә иреште, канализация суларын чистартуның энергия куллануын канәгатьләндерү өчен канализациядәге химик энергияне торгызуга гына таянды;
2016 елда Швейцария законнары канализациядән (лайдан), хайван тизәгеннән һәм башка пычраткычлардан яңартылып булмый торган фосфор ресурсларын алуны таләп итте.
…
Дөньякүләм танылган су саклау державасы буларак, Нидерланд та, әлбәттә, аннан калышмый.
Шулай итеп, бүген мөхәррир сезнең белән Нидерландтагы канализация корылмаларының углерод нейтралитеты чорында ничек яңартылуы һәм үзгәртелүе турында сөйләшәчәк.
Нидерландта агынты сулар концепциясе – NEWS кысасы
Рейн, Маас һәм Шельдт дельталарында урнашкан Нидерландлар түбәнлек җире.
Эколог буларак, мин һәр Голландия турында сөйләгәндә, беренче булып исемә Дельфт технология университеты төшә.
Аерым алганда, аның Клювьер биотехнология лабораториясе микроб инженериясе технологияләрендәге казанышлары белән дөньякүләм танылган. Хәзер безгә таныш булган канализация суларын биологик чистарту технологияләренең күбесе шуннан килә.
Мәсәлән, денитрификация фосфорын чыгару һәм фосфорны торгызу (BCFS), кыска диапазонлы нитрификация (SHARON), анаэроб аммоний оксидлашуы (ANAMMOX/CANON), аэроб гранулалы ләм (NEREDA), ян агымны баету/төп агымны көчәйтелгән нитрификацияләү (BABE), биологик пластик (PHA) эшкәртү һ.б.
Моннан тыш, бу технологияләрне шулай ук профессор Марк ван Лусдрехт та эшли, ул моның өчен су сәнәгатендә "Нобель премиясе"нә - Сингапурның Ли Куан Ю исемендәге су премиясенә лаек булды.
Күптән түгел Дельфт технология университеты канализация суларын тотрыклы чистарту концепциясен тәкъдим итте. 2008 елда Нидерландның кулланма су тикшеренүләре фонды бу концепцияне "ЯҢАЛЫКЛАР" кысасына кертте.
Ягъни, "туклыклы матдәләр" (туклыклы матдәләр) + "энергия" (энергия) + "су" (су) заводлары (фабрикалар) сүзтезмәсенең кыскартылуы, бу тотрыклы концепция буенча канализация чистарту корылмасы чынлыкта туклыклы матдәләр, энергия һәм кабат эшкәртелгән судан торган өчлек җитештерү заводы дигәнне аңлата.
"ЯҢАЛАР" сүзенең дә яңа мәгънәсе бар, ул яңа тормыш та, киләчәк тә.
Бу "ЯҢАЛЫК" ни дәрәҗәдә яхшы, аның кысаларында канализациядә традицион мәгънәдә калдыклар юк диярлек:
Органик матдә - энергия ташучы, ул эшнең энергия куллануын каплау һәм углерод-нейтраль эш максатына ирешү өчен кулланылырга мөмкин; канализациядәге җылылыкны су чыганагы җылылык насосы аша күп күләмдә җылылык/салкын энергиягә әйләндерергә мөмкин, бу углерод-нейтраль эшенә генә түгел, ә җәмгыятькә җылылык/салкын экспортларга да ярдәм итә ала. Электр станциясенең төп максаты нәкъ менә шул.
Канализациядәге туклыклы матдәләр, аеруча фосфор, чистарту процессында нәтиҗәле рәвештә торгызылырга мөмкин, шуның белән фосфор ресурслары җитмәүне максималь дәрәҗәдә кичектерергә мөмкин. Бу туклыклы матдәләр фабрикасының эчтәлеге.
Органик матдәләр һәм туклыклы матдәләр торгызылганнан соң, традицион канализация суларын чистартуның төп максаты тәмамлана, ә калган ресурслар - безгә таныш булган торгызылган су. Торгызылган су заводы нәкъ менә шуны аңлата.
Шуңа күрә Нидерландлар да канализация суларын чистарту процессының этапларын алты төп процесска берләштерделәр: 1) алдан эшкәртү; 2) төп эшкәртү; 3) эшкәртүдән соң; 4) ләмне эшкәртү.
Гади күренә, ләкин чынлыкта һәр процесс адымы артында сайларга күп технологияләр бар, һәм шул ук технологияне төрле процесс адымнарында да кулланырга мөмкин, пермутацияләр һәм комбинацияләр кебек үк, сез һәрвакыт канализация суларын чистартуның иң кулай ысулын таба аласыз.
Әгәр сезгә төрле канализация суларын чистарту өчен югарыда күрсәтелгән продуктлар кирәк булса, зинһар, безнең белән элемтәгә керегез.
cr: Наянҗун әйләнә-тирә мохитне саклау гидросферасы
Бастырылган вакыты: 2023 елның 25 мае